TAO KENNISCENTRUM

De TAO

Het leren organiseren binnen schoolorganisaties, zowel van leerlingen en studenten als van onderwijsprofessionals, wordt een steeds actueler en uitdagender vraagstuk.

Onder andere door de veranderende achtergrond, leerbehoefte en toekomstperspectieven van leerlingen en studenten. Maar ook door een uitdagende context zoals nu het lerarentekort en steeds weer nieuwe maatschappelijke opdrachten voor het onderwijs.

In een promotietraject onderzocht Ben van der Hilst hoe je in deze omstandigheden kunt sturen op de onderwijskwaliteit en tegelijkertijd op het verhogen van de wendbaarheid van de organisatie én het werkplezier van de medewerkers.

Om deze drievoudige opdracht van bestuurders en schoolleiders het hoofd te bieden ontwikkelde hij een organisatiemodel waarbij leraren in kleine teams zijn georganiseerd, direct rond een groep leerlingen of studenten. Binnen het team wordt collectieve verantwoordelijkheid genomen voor de ontwikkeling van de leerling gedurende een aantal jaren. Het werken in onderwijsteams of kernteams met ruime bevoegdheden doet een groot appel op het professioneel handelen van de leraar, maar bevordert tegelijkertijd dat handelen.

Teamgerichte Arbeidsorganisatie (TAO)

Het ontwikkelde model, de Teamgerichte Arbeidsorganisatie (TAO), omvat meer dan alleen het invoeren van de onderwijsteams. Het is een ingrijpend herontwerp van de arbeidsorganisatie, die in de huidige vorm niet meer adequaat is om het hoofd te bieden aan de vele uitdagingen waar het onderwijs voor staat. Dat het anders moet is voor veel schoolleiders en bestuurders duidelijk.

SWV Twente Oost PO, 2025, Met TAO écht samen verantwoordelijk voor elk kind.

TAO in de praktijk

Op basisschool De Linde (locatie De Thij) in Oldenzaal is samenwerken in kleine teams rondom een groep leerlingen nu de standaard. Hier ervaren ze elke dag hoe het is om met TAO écht samen verantwoordelijk te zijn voor elk kind, met als resultaat:

Minder werkdruk
Meer werkplezier
Sterker, inclusiever onderwijs
En boven alles: betere opbrengsten voor de kinderen

Schoolleider Wendy Brasz deelt haar TAO ervaring met SWV Twente Oost PO.

Lees hier het artikel

Meer over de TAO

Het invoeren van de TAO betekent ook voor de leidinggevenden een ingrijpende verandering, net zoals voor de ondersteunende diensten en systemen. Hoewel het model een vereenvoudiging van de organisatiestructuur betekent, is de noodzakelijke paradigmaverandering niet zo gemakkelijk. Daarom ondersteunen we schoolleiders en scholen bij deze transitie en bieden we diverse begeleidingsmogelijkheden.

Eerst meer weten?

De TAO wordt uitvoerig beschreven in het proefschrift

Teamgericht organiseren in het onderwijs. Sturen op kwaliteit, wendbaarheid en werkplezier waarop Ben van der Hilst in 2019 promoveerde.

Meer praktische vertalingen vind je in de publicaties:

Teamgericht organiseren in het basisonderwijs – Ben van der Hilst
Teamgericht organiseren in het voortgezet onderwijs – Ben van der Hilst
Structureel werken aan onderwijskwaliteit – Lotteke de Kruijff.

Ook kun je meer horen en lezen over praktijkervaringen in diverse podcasts en artikelen: lees hier meer.

Wil je onderzoeken of de TAO ook op jouw school passend is?

Neem hier contact op voor een vrijblijvend oriëntatiegesprek

De laatste jaren constateer ik dat het credo “structuur volgt cultuur” niet altijd overeenkomt met mijn ervaring. Het werkt vaak omgekeerd. Als begeleider zie ik teams regelmatig worstelen met een vermeend cultuurprobleem terwijl dit vaak te herleiden is tot een organisatie structuurprobleem. Dat geeft teams onnodig veel stress voor iets wat goed te verhelpen is.

Fréderique de Jong

Specialisatie: VO, HBO

Je kunt echter alleen je talent ontdekken als het door een ander wordt gezien en benoemd. Dit betekent dat samenwerken met een ander nodig is om je talent te laten groeien, te ontwikkelen en tot resultaten te komen.
Dat kan met het teamgericht organiseren!